სქოლიო

შიშისგან გათავისუფლება.

სიცოცხლისადმი ინსტინქტური მიჯაჭვულობა და სიკვდილის შიში.

მუდმივი და მიზანმიმართული შესწავლა ან პრაქტიკა.

ქვემოთ, ქვედა.

საყრდენი.

განუზომელი, აღმატებული.

უზენაესი, უმაღლესი.

პირქვე.

პირველყოფილი უფალი; შივას ეპითეტი.

ღმერთების (ადიტიების) დედა.

ადიტის ან ღმერთების ძე.

უნივერსალური სულისა და ინდივიდუალური სულის არადუალობა (არაორადობა).

ავტორიტეტული მტკიცებულება ან მოწმობა, როდესაც ცოდნის წყარო შემოწმებული და სანდოა.

ეგო ან ეგოიზმი; სიტყვასიტყვით „მე-ს შემქმნელი“, მდგომარეობა, რომელიც ამტკიცებს „მე ვიცი“.

ძალადობაზე უარის თქმა. მას არა მხოლოდ „არ-მოკვლის“ ნეგატიური მნიშვნელობა აქვს, არამედ პოზიტიურიც — „ყველა ქმნილების მომცველი სიყვარული“.

გაუცნობიერებელი განმეორებადი ლოცვა. ყოველი ცოცხალი არსება გაუცნობიერებლად სუნთქავს ლოცვას სო-ჰამ (საჰ = ის, იგივე უნივერსალური სული, აჰამ = ვარ მე), ყოველი ჩასუნთქვის და ყოველი ამოსუნთქვის ლოცვაა „ჰარნსაჰ“ (აჰამ = მე ვარ, საჰ = ის იგივე უნივერსალური სული).

ნერვული წნული წარბებს შორის, მართვის ცენტრი.

ყურთან ახლოს, ყურისკენ.

ბრაზისგან გათავისუფლება.

პრაქტიკაში მყარი ნიადაგის ან უწყვეტობის მიღწევის მარცხი. შეგრძნება თითქოს შეუძლებელია რეალობის დანახვა.

საყრდენი.

სიზარმაცე, აპათია.

გონება, რომელიც თავისუფალია ფიქრებისა და სურვილებისგან.

უკვდავების ნექტარი.

ნერვული წნული გულის არეში.

უსასრულო; ვიშნუს, აგრეთვე მისი საწოლის (გველი შეშას) სახელი.

ვიშნუს სახელი.

პრაქტიკის გაგრძელების არასტაბილურობა, შეგრძნება, რომ სამადჰის უმაღლეს მდგომარეობას უკვე მიაღწია.

სხეული; სხეულის ნაწილი ან კიდური.

სხეულის არამდგრადობა ან კანკალი.

თითი; ცერა თითი.

ფეხის ცერა თითი.

ჰანუმანის, მაიმუნების ძლევამოსილი ბელადის დედის სახელი.

შიგნით; შინაგანი.

სუნთქვის შეკავება სრული ჩასუნთქვის შემდეგ.

სულის შინაგანი ძიება პრანაიამასა და პრატიაჰარას მეშვეობით. ამ დროს ადამიანი გონებას აკონტროლებს, ხოლო გრძნობები სურვილებისგან თავისუფალია.

ადამიანის გულში მცხოვრები უზენაესი სული.

სულის ყველაზე ღრმა ძიება დჰარანას, დჰიანასა და სამადჰის მეშვეობით.

ბუნებრივი რიგით, თმის მიმართულებით.

დასკვნა, ინფერენცია.

ერთ-ერთი სასიცოცხლო ჰაერი, რომელიც მუცლის ქვედა ნაწილში მოძრაობს და შარდისა და განავლის გამოდევნის პროცესს აკონტროლებს.

მომხვეჭელობისგან გათავისუფლება.

მანკიერება ან ნაკლი.

ნახევარი.

პანდავას უფლისწული, „მაჰაბჰარატას“ ეპოსის გმირი.

პოზა. იოგას მესამე საფეხური.

ეგოიზმი.

რვა.

პატანჯალის მიერ აღწერილი იოგას რვა საფეხური.

ბრძენი, რომლის სხეულიც რვა ადგილას იყო დეფორმირებული. თანდაყოლილი დეფექტის მიუხედავად ის მიტჰილას მეფის ჯანაკის სულიერი მოძღვარი გახდა.

არ-მოპარვა.

ცხენი.

ანალური სპინქტერის კუნთების შეკუმშვა. ეს სახელი შერჩეულია იმიტომ, რომ იწვევს ცხენის ასოციაციას, რომელიც მიწაზე ისაქმებს.

უზენაესი სული ან ბრაჰმანი.

შანკარაჩარიას მიერ დაწერილი ექვსი ლექსი, რომელიც აღწერს სულს სამადჰის მდგომარეობაში.

ერთიანობის განცდა. ბავშვებისთვის დედის განცდის მსგავსი.

გონების მდგომარეობა.

ღმერთის განსახიერება ან ხორცშესხმა, არსებობს ვიშნუს 10 ავატარი: მატსია — თევზი, კურმა — კუ, ვარაჰა — ტახი, ნარასინჰა — ადამიანი-ლომი, ვამანა — ჯუჯა, პარაშურამა, რამა — „რამაიანას“ ეპოსის გმირი, კრიშნა — „მაჰაბჰარატას“ ეპოსის გმირი, რომელმაც გადმოგვცა „ბჰაგავატ გიტა“. ბალარამა და კალკი.

უმეცრება.

მგრძნობელობა.

სიგრძე, გაფართოება; ასევე ნიშნავს შეკავებასა და კონტროლს.

უზენაესი სული ან ბრაჰმანი.

შეკრული, შეზღუდული, მყარი.

სულის გარეგანი ძიება, იოგას სამი სტადია - იამა, ნიამა და ასანა ხელს უწყობენ მძებნელს ბუნებასთან და ადამიანებთან ჰარმონიულ ურთიერთობაში.

სუნთქვის შეკავება სრული ამოსუნთქვის შემდეგ, როცა ფილტვები მთლიანად ცარიელია.

წერო.

დემონთა მეფის სახელი.

ბორკილი ან კავშირი. პოზა, სადაც გარკვეული ორგანოები იკუმშება და კონტროლდება.

ღვთაებრივი სიმღერა, ინდუისტური ფილოსოფიის ერთ-ერთი მთავარი წიგნი. მოიცავს საკრალურ დიალოგებს კრიშნასა და არჯუნას შორის. წარმოადგენს უპანიშადების ძირითად არსს.

უფალი; წმინდა.

საშინელი, მრისხანე; შივას ერთ-ერთი ფორმა.

თაყვანისცემა, ერთგულება.

პერსონალური ღმერთის თაყვანისცემით რეალიზაციის გზა.

ბრძენი.

პრანაიამას ტიპი, სადაც ჰაერი ძლიერად შეისუნთქება და ამოისუნთქება (როგორც მჭედლის საბერველი).

შიში.

გამჭოლი, გარღვევა.

ბაყაყი.

საშინელი; ასევე ფრინველის სახეობა.

ტკბობა; სიამოვნების ობიექტი.

ის, ვინც ტკბება ან განიცდის.

დიდი შავი ფუტკარი.

პრანაიამა, რომლის დროსაც ამოსუნთქვისას ფუტკრის ზუზუნის მსგავსი ხმა გამოიცემა.

მცდარი ხედვა, ილუზია.

მიწა.

მიწის შემოწირულობა.

მკლავი ან მხარი.

ზეწოლა მკლავზე ან მხარზე.

გველი.

მყარი ნიადაგი.

თესლი ან ჩანასახი.

მისტიური მარცვალი, წმინდა ლოცვაში, ვიმეორებთ გონებაში პრანაიამასთან ერთად, გონებაში ამ გზით მოხვედრილი თესლი გადაიზრდება ერთ წერტილზე კონცენტრაციაში.

უზენაესი არსება, სამყაროს შემოქმედი. პირველი ღვთაება ინდურ სამებაში, რომელსაც დაევალა სამყაროს შექმნა.

ხვრელი თავის გვირგვინზე, საიდანაც სული ტოვებს სხეულს სიკვდილისას.

ცოდნა უზენაესი სულის შესახებ.

რელიგიური სტუდენტი, რომელსაც ცელიბატის აღთქმა აქვს დადებული.

უბიწოების, რელიგიური შესწავლისა და თავშეკავების ცხოვრება.

უზენაესი არსება, სამყაროს მიზეზი.

კოსმიური სუნთქვა.

ბრაჰმანი ბრძენი.

ინტელექტი, გონი, განსჯა.

ბრძენი.

ნახევარღმერთების ჯგუფი, რომლებიც შივას მსახურები იყვნენ.

ლოყა, სახის მთელი მხარე საფეთქლის ჩათვლით.

ფრინველის სახეობა.

მდინარე განგი, ყველაზე წმინდა მდინარე ინდოეთში.

ემბრიონი საშვილოსნოში.

არწივი. ფრინველთა მეფის სახელი. გარუდა წარმოდგენილია როგორც ვიშნუს სატრანსპორტო საშუალება, რომელსაც აქვს თეთრი სახე, არწივის ნისკარტი, წითელი ფრთები და ოქროსფერი სხეული.

ბრძენი, კლასიკური ნაშრომის „გჰერანდა-სამჰიტას“ ავტორი ჰათჰა-იოგაზე.

იხილეთ ზემოთ.

ძროხა.

ძროხის მსგავსი სახე. ასევე მუსიკალური ინსტრუმენტის სახეობა, რომელსაც ერთი ბოლო ვიწრო აქვს, მეორე კი ფართო, როგორც ძროხის სახე.

მენახირე. ცნობილი იოგის სახელი.

ოჯახი, რასა, წარმომავლობა.

სიტყვა „გურუს“ პირველი მარცვალი, ნიშნავს სიბნელეს.

ელენთა.

თვისება, ბუნების შემადგენელი ნაწილი ან ინგრედიენტი.

ის, ვინც გათავისუფლდა და გასცდა სამ გუნას — სატვას, რაჯასსა და ტამასს.

სულიერი მოძღვარი, რომელიც ანათებს სულიერი ეჭვების სიბნელეს.

ორი, ორივე.

ორი ხელი.

ორი ფეხი.

ცნობილი ბრძენი, რომელმაც თავისი ძვლები ღმერთებს შესწირა. მისი ძვლებისგან შეიქმნა ინდრას ელვა, რომლითაც მან დემონი ვრტრა მოკლა.

დემონი.

შექმნილ არსებათა მბრძანებელი.

მარჯვენა მხარე.

ფენა ნადის შიგნით ენერგიის გასავლელად.

დემონი.

კვერთხი, ჯოხი.

ტყის რეგიონი დეკანში.

სასოწარკვეთა, დეპრესია.

ღმერთი.

სასიცოცხლო ჰაერი, რომელიც იწვევს მთქნარებას.

მშვილდი.

კონცენტრაცია. იოგას მეექვსე საფეხური პატანჯალის მიხედვით.

სასიცოცხლო ჰაერი, რომელიც სხეულში რჩება სიკვდილის შემდეგაც და ზოგჯერ ბერავს გვამს.

ძროხა.

დაჭერა, შენარჩუნება.

მედიტაცია. იოგას მეშვიდე საფეხური პატანჯალის მიხედვით.

დემონების დედა.

პანდავასა და კაურავას უფლისწულების საომარი ხელოვების, განსაკუთრებით მშვილდოსნობის მასწავლებელი. ბრძენი ბჰარადვაჯას ვაჟი.

ტკივილი, მწუხარება.

ფიცხი ბრძენი.

სიძულვილი, ზიზღი.

ერთი, მარტო.

ერთი ფეხი.

ერთიანი ელემენტის უზენაესი სულის შესწავლა, რომელიც ყველა არსებაში აღწევს.

ერთ ობიექტზე ან წერტილზე ფოკუსირებული. ყურადღება, რომელიც გონების მთელ შესაძლებლობებს მხოლოდ ერთი ობიექტისკენ მიმართავს.

ერთ-წერტილოვნება (ყურადღების სრული ფოკუსირება).

მეტყველება.

მეტყველებასთან დაკავშირებული, ზეპირი.

ვიშნუს ეპითეტი.

ამქვეყნიური სურვილების არარსებობა.

მეხი, ინდრას იარაღი.

მრუდე.

ღვთაებრივ არსებათა დასი, რომლებიც ცერა თითისოდენანი არიან. გადმოცემის თანახმად, ისინი შემოქმედის (ბრაჰმას) სხეულიდან იშვნენ და წინ უძღვიან მზის ეტლს.

უპანიშადების თავი.

მარცხენა მხარე.

ბრძენი.

(განმარტება არ არის მოცემული).

კარის მეცნიერი მეფე ჯანაკას კარზე.

სურვილი, მიდრეკილება, ლტოლვა.

გაზაფხულის სეზონი.

ცნობილი ბრძენი, ვედური ჰიმნების ავტორი.

შეშას სხვა სახელი.

ცხენი.

ქარი, სასიცოცხლო ჰაერი.

ინდუიზმის წმინდა წერილები.

ძალა, ძლიერება, სიდიადე.

პატანჯალის იოგა-სუტრების მესამე ნაწილი, რომელიც ეხება იმ (ზეგუნებრივ) ძალებს, რომლებსაც იოგი თავისი ძიების პროცესში აწყდება.

ცოდნა, სწავლა, მეცნიერება.

ფანტაზია, რომელიც ეფუძნება მხოლოდ სიტყვიერ გამოხატულებას რეალური საფუძვლის გარეშე.

ყურადღების გაფანტვა, დაბნეულობა.

გონების აჟიტირებული მდგომარეობა.

თმის საწინააღმდეგოდ, საგნების ბუნებრივი რიგის საწინააღმდეგოდ.

შებრუნებული, უკუღმა.

მცდარი შეხედულება.

გმირი, მამაცი.

ძლიერი გმირი, შექმნილი შივას თმისგან.

ბრაჰმას სახელი.

ინდუისტური სამების მეორე ღვთაება (მფარველი).

ყელის ნერვული წნული.

ცნობილი ბრძენი.

მტკაველი.

ხე.

მორიელი.

მობრუნება, ბრუნვა, გადაგორება.

მოქმედების კურსი, ქცევა, გონებრივი მდგომარეობა.

ავადმყოფობა, დაავადება.

ერთ-ერთი სასიცოცხლო ქარი (ჰაერი), რომელიც მსჭვალავს მთელ სხეულს და საკვებისა და სუნთქვისგან მიღებულ ენერგიას მთელ სხეულში ანაწილებს (ცირკულირებს).

ნადი, ენერგიის არხი, რომელიც იწყება მარცხენა ნესტოდან, ადის თავის გვირგვინზე და შემდეგ ეშვება ხერხემლის ძირში. ამ გზაზე ის ატარებს მთვარის ენერგიას და ამიტომ ეწოდება ჩანდრა ნადი (მთვარის ენერგიის არხი).

ღმერთების მეთაური. ჭექა-ქუხილის, ელვისა და წვიმის ღმერთი.

გრძნობის ორგანო.

გრძნობების დაპყრობა, შეკავება ან მათზე ბატონობა სურვილების კონტროლით.

უზენაესი არსება, ღმერთი.

საკუთარი ქმედებებისა და ნების უფლისადმი მიძღვნა.

სიკვდილის ღმერთი. იამა ასევე არის იოგას მიღწევის რვა საფეხურიდან პირველი. იამები წარმოადგენს უნივერსალურ მორალურ მცნებებს ან ეთიკურ დისციპლინებს, რომლებიც სცილდება რწმენის, ქვეყნის, ასაკისა და დროის საზღვრებს. პატანჯალის მიერ ნახსენები ხუთი იამაა: ძალადობის უარყოფა (აჰიმსა), სიმართლე (სატია), ქურდობისგან თავშეკავება (ასტეია), თავშეკავებულობა/კეთილგონიერება (ბრაჰმაჩარია) და უანგარობა/მიუმჯავჭველობა (აპარიგრაჰა).

კავშირი, ერთობა. სიტყვა იოგა მომდინარეობს ფუძიდან yuj, რაც ნიშნავს შეერთებას, შებმა (უღელში), ყურადღების კონცენტრირებას. ეს არის ჩვენი ნებისა და ღვთის ნების ერთობა; სულის ისეთი წონასწორობა, რომელიც ადამიანს საშუალებას აძლევს, თანაბარი სიმშვიდით უყუროს ცხოვრებას ყველა მის ასპექტში. იოგას მთავარი მიზანია გვასწავლოს ის საშუალებები, რომლითაც ადამიანის სული სრულად შეუერთდება სამყაროს განმსჭვალავ უზენაეს სულს და ამგვარად მიაღწევს საბოლოო განთავისუფლებას.

პოზა.

იოგას ძილი, რომლის დროსაც სხეული ისვენებს ისე, თითქოს სძინავს, ხოლო გონება რჩება სრულად ცნობიერი, თუმცა მისი ყოველი მოძრაობა შეჩერებულია. იოგა-ნიდრა ასევე არის ერთ-ერთი ასანას სახელი.

პატანჯალის კლასიკური ნაშრომი იოგას შესახებ. იგი შედგება იოგას შესახებ 185 ლაკონიური აფორიზმისგან და დაყოფილია ოთხ ნაწილად, რომლებიც შესაბამისად ეხება: სამადჰის (თვითრეალიზაციას), იოგას მიღწევის საშუალებებს, იმ ძალებს, რომლებსაც მაძიებელი აწყდება თავისი ძიებისას და საბოლოო განთავისუფლების მდგომარეობას.

ის, ვინც მიჰყვება იოგას გზას.

ბეჭდისებრი (ჩამკეტი) პოზა, რომლის დროსაც თავის ხვრელები დახშულია, ხოლო მაძიებლის გრძნობები მიმართულია შიგნით, რათა მან შეძლოს საკუთარი არსებობის წყაროს პოვნა.

ეპოქა.

შეერთება, მიბმა, გამოყენება, ფოკუსირება.

ის, ვინც მიაღწია კავშირს უზენაეს სულთან.

ბრძენი აშტავაკრას მამა.

მთის მწვერვალი ჰიმალაიში, მიჩნეულია შივას სავანედ.

საბოლოო ემანსიპაცია.

პატანჯალის იოგა სუტრების მეოთხე და ბოლო ნაწილი, რომელიც ეხება აბსოლუციას (განთავისუფლებას).

შივას სახელი.

სანსკრიტული ლიტერატურის ყველაზე ცნობილი დრამატურგი და პოეტი, რომლის ნაწარმოები „შაკუნტალა“ საყოველთაოდ არის აღიარებული.

სურვილი, ვნება. ვნების ღმერთის სახელი.

ზეციური ძროხა, რომელიც ასრულებს ყველა სურვილს.

გენიტალიების ადგილი, რომელსაც სახელი ეწოდა ვნების ღმერთის, კამას მიხედვით.

ბოლქვიანი ფესვი, კვანძი. დაახლოებით ოთხი ინჩის ზომის მრგვალი ფორმის კვანძი, რომელიც მდებარეობს ანუსიდან 12 ინჩით მაღლა და ჭიპთან ახლოს, სადაც სამი მთავარი ნადი — სუშუმნა, იდა და პინგალა — ერთიანდება და განცალკევდება. ის დაფარულია თითქოს რბილი თეთრი ქსოვილით.

უძველესი ქალაქი და ქვეყანა განგის შენაკადზე, რომელსაც ახლა კანოჯა ეწოდება.

(კაპალა = თავის ქალა; ბჰატი = სინათლე, ბრწყინვალება). სინუსების გასუფთავების პროცესი.

ბრძენი, ინდუისტური ფილოსოფიის ექვსი ორთოდოქსული სისტემიდან ერთ-ერთის, სანქჰიას სისტემის ფუძემდებელი.

ფრინველი ჩატიაკა, რომელიც თქმულების მიხედვით მხოლოდ წვიმის წვეთებს სვამს.

მტრედი.

მოქმედება.

აქტიური ადამიანის რეალიზაციის გზა მოქმედების მეშვეობით.

უზენაეს უნივერსალურ სულთან ერთიანობის მიღწევა მოქმედების მეშვეობით.

გამოყოფის, რეპროდუქციის ორგანოები, ხელები, ფეხები და მეტყველება.

ყური, ასევე ერთ-ერთი გმირი მაჰაბჰარატაში.

ზეწოლა ყურის გარშემო.

ომის ღმერთი, ასევე ცნობილი როგორც კუმარა, შანმუხა და სკანდა. ის არის შივას ვაჟი. ამბავს მისი დაბადების შესახებ ჰყვება კალიდასა თავის ეპოსში „კუმარა-სამბჰავა“. მას ზრდიდნენ კრიტიკები, პლეიადები. ექვსივე აწოვებდა ძუძუს (სან — ექვსი, მუკჰა — პირი ან სახე).

თანაგრძნობა, სიბრალული, სინაზე. ის ასევე გულისხმობს ერთგულ მოქმედებას ტანჯულთა ტკივილის შესამსუბუქებლად.

ბრძენი, ადიტისა და დიტის ქმარი. ცოცხალ არსებათა ერთ-ერთი მბრძანებელი ან წინაპარი.

ერთ-ერთი მთავარი უპანიშადი ლექსად, რომელიც წარმოადგენს დიალოგს მაძიებელ ნაჩიკეტასა და სიკვდილის ღმერთს, იამას შორის.

ბრძენი.

კურუს შთამომავლები, რომლებიც ებრძოდნენ თავიანთ ბიძაშვილებს, პანდავებს მაჰაბჰარატას ძმათამკვლელ ომში.

სხეული.

სხეულთან დაკავშირებული.

მთლიანი, სრული, აბსოლუტური, სრულყოფილი, სუფთა.

როდესაც კუმბჰაკას (სუნთქვის პროცესების) პრაქტიკა იმდენად სრულყოფილი ხდება, რომ ინსტინქტურია, მას კევალა კუმბჰაკა ეწოდება.

ტკივილი, წუხილი, ტანჯვა.

არწივი (ტექსტის მიხედვით).

ყანჩის მსგავსი ფრინველი, მთის სახელი.

ყველაზე ცნობილი გმირი ინდუისტურ მითოლოგიაში. ვიშნუს მერვე განსახიერება.

გამოსასყიდი რიტუალი, გამწმენდი პროცესი.

ერთ-ერთი დამხმარე სასიცოცხლო ჰაერი, რომლის ფუნქციაა ხელი შეუშალოს ნივთიერებების მოხვედრას ცხვირის სასუნთქ გზებსა და ყელში ცემინებისა და ხველის გამოწვევით.

ადამიანთა სამყაროს ოთხი ეპოქიდან პირველის სახელი.

მამალი.

იხილეთ კარტიკეია.

წყლის ჭურჭელი, დოქი, თასი.

დროის ინტერვალი ან სუნთქვის შეკავება სრული ჩასუნთქვის ან სრული ამოსუნთქვის შემდეგ.

ღვთაებრივი კოსმიური ენერგია (kundala = თოკის ხვეული; Kundalini = დახვეული მდედრი გველი). ეს ძალა სიმბოლიზებულია, როგორც დახვეული და მძინარე გველი, რომელიც განისვენებს ყველაზე დაბალ ნერვულ ცენტრში, ხერხემლის ძირში მულადჰარა-ჩაკრაში, ეს ფარული ენერგია უნდა გამოფხიზლდეს და აყვეს მთავარ სპინალურ არხში (სუშუმნაში), გაიაროს ჩაკრები და მიაღწიოს საჰასრარას, ათას-ფურცლიან ლოტოსს თავში. ამ დროს იოგი ერთიანდება უზენაეს უნივერსალურ სულთან.

კუ. ასევე ერთ-ერთი დამხმარე სასიცოცხლო ჰაერი, რომლის ფუნქციაა თვალის ქუთუთოების მოძრაობის კონტროლი, რათა თავიდან აიცილოს თვალში უცხო სხეულის ან ზედმეტად კაშკაშა სინათლის მოხვედრა.

პატარა, მცირე. ასევე ნიშნავს ლამაზს.

რამას ძმა, ეპოს „რამაიანას“ გმირი.

სილამაზისა და იღბლის ქალღმერთი, ვიშნუს მეუღლე.

შუბლი. ის ასევე ჩაკრას სახელია.

დემონთა მეფის, რავანას სამეფო. იგი იდენტიფიცირებულია ცეილონთან (შრი-ლანკა).

იგივე, რაც ნაული.

დაშლა; გონების შთანთქმა, ერთგულება.

უზენაეს უნივერსალურ სულთან ერთიანობის მიღწევა თაყვანისცემით ან ერთგულებით.

სიხარბე.

ათრთოლებული, დაკიდებული, მოქანქარე როგორც საქანელა ან ქანქარა.

თმა.

თევზი.

ჰათჰა-იოგას ერთ-ერთი ფუძემდებელი.

ფარშევანგი.

ნიმფა, შაკუნტალას დედა.

ხერხემალი.

მეფე ჯანაკას მიერ მართული ვიდეჰას სამეფოს დედაქალაქი.

ილუზია, გატაცება/შეპყრობილობა.

გათავისუფლება, სულის საბოლოო ემანსიპაცია განმეორებადი დაბადებებისგან.

რბილი, ნაზი, მსუბუქი.

მკვდარი, გვამი.

დაბნეული, შეცბუნებული, სულელი, ჩლუნგი.

სიხარული, აღფრთოვანება.

ბეჭედი: ჩამკეტი პოზა/ჟესტი.

სახე.

გათავისუფლებული.

განთავისუფლება, სულის საბოლოო შენდობა დაბადებისა და სიკვდილის ჯაჭვიდან.

ფესვი, ძირი.

პოზა, სადაც სხეული ანუსიდან ჭიპამდე იკუმშება და იწევა ზემოთ და ხერხემლისკენ.

ნერვული წნული მენჯში ანუსის ზემოთ ხერხემლის ძირში ან ფესვთან, სხეულის მთავარი საყრდენი.

უპანიშადი, რომელიც ეხება მისტიურ მარცვალს აუმს.

შუა, საშუალო, შუალედური.

დიდი, ძლიერი, მძლავრი, ამაღლებული, კეთილშობილი.

ვიასას მიერ შექმნილი ცნობილი ეპოსი. ის მოიცავს ბჰაგავად გიტას.

დიდი ბრძენი.

მეგობრულობა ერთიანობის განცდასთან ერთად.

ნიანგი.

გირლიანდა, გვირგვინი.

ფიქრი.

ინდივიდუალური გონება, რომელსაც აქვს ყურადღების, შერჩევისა და უარყოფის ძალა და უნარი. გრძნობების მმართველი.

ნერვული წნული ჭიპსა და გულს შორის.

გონების, გონებრივი.

წრე. ის ასევე ნიშნავს კოლექციას, რიგვედას განყოფილებას.

მთა, რომელსაც ღმერთები და დემონები იყენებდნენ სადღვებ ჯოხად, როდესაც ისინი კოსმიურ ოკეანეს დღვებდნენ ნექტრის მისაღებად.

ბაყაყი.

ნერვული წნული ჭიპის რეგიონში.

სამადჰის მდგომარეობა.

წმინდა აზრი ან ლოცვა.

ადამიანთა მოდგმის მამის სახელი.

გზა, საავტომობილო გზა, ბილიკი.

ბრაჰმას ერთ-ერთი ძის სახელი. ის იყო ბრძენი და კაშიაპას მამა.

მაძიებლისა და კათჰა-უპანიშადის ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟის სახელი. მამამისს, ვაჯაშრავას (Vājaśravas), სურდა მთელი თავისი ქონების გაცემა რელიგიური მადლის მოსაპოვებლად. დაბნეულმა ნაჩიკეტამ მამას არაერთხელ ჰკითხა: მე ვის მომცემ? მამამ მიუგო: იამას (სიკვდილის ღმერთს) გაძლევ. ნაჩიკეტა ჩავიდა სიკვდილის სამეფოში და მიიღო სამი წყალობა, რომელთაგან უკანასკნელი იყო სიკვდილის შემდეგ სიცოცხლის საიდუმლოს ცოდნა. იამა ცდილობდა ნაჩიკეტას ყურადღება სხვა რამეზე გადაეტანა და უდიდეს მიწისმიერ სიამოვნებებს სთავაზობდა, რათა მას ეს სურვილი დაევიწყებინა, თუმცა ნაჩიკეტა არ გადახრილა თავისი მიზნიდან და, საბოლოოდ, იამამ მას სასურველი ცოდნა უბოძა.

შინაგანი მისტიური ბგერა.

დახვეწილი სხეულის მილისებრი ორგანო, რომელშიც ენერგია გაედინება. ის შედგება სამი ფენისგან, ერთმანეთის შიგნით, როგორც ელექტრო სადენის იზოლაცია.

ნადიების გაწმენდა.

ერთ-ერთი დამხმარე სასიცოცხლო ჰაერი, რომელიც ხსნის მუცლის ღრუს წნევას და იწვევს ბოყინს.

ნიანგი.

ადამიანი.

ადამიანი-ლომი, ვიშნუს მეოთხე განსახიერება.

შივას სახელი, მოცეკვავეთა უფალი.

პროცესი, რომლის დროსაც მუცლის კუნთები და ორგანოები მოძრაობენ ვერტიკალურად და გვერდულად ტალღოვანი მოძრაობით.

ნავი.

არც ეს! არც ეს! სამადჰის გამოცდილება არ ჰგავს სხვა გამოცდილებებს, რომელთა აღწერაც სიტყვებით არის შესაძლებელი.

საყრდენის გარეშე.

შეულახავი; სიცრუისგან თავისუფალი, სუფთა.

შეკავება, ჩახშობა.

შეკავებული, შეჩერებული, კონტროლირებული.

თვითგანწმენდა დისციპლინით. იოგას მეორე საფეხური, ნახსენები პატანჯალის მიერ.

სამყაროს პირველსაწყისი ბგერა; ის ნიშნავს „ყველაფერს“ და წარმოადგენს ყოვლისმცოდნეობის, ყოვლისმყოფელობისა და ყოვლისშემძლეობის სიმბოლოს.

ბორკილი, ხაფანგი, ყულფი.

დასავლეთი; სხეულის უკანა მხარე.

სხეულის უკანა მხარის ინტენსიური გაჭიმვა კისრიდან ქუსლებამდე.

ქვესკნელი.

იოგას ფილოსოფიის ფუძემდებელი. იოგა სუტრების, მაჰაბჰაშიას და მედიცინის ტრაქტატის ავტორი.

ტკივილი, ტანჯვა, ზეწოლა.

ნიკაპი, ბუმბული.

ნაყოფი ან ემბრიონი, სხეული.

ინდივიდუალური სუნთქვა.

ნადი ან ენერგიის არხი, რომელიც იწყება მარჯვენა ნესტოდან... მასში გაედინება მზის ენერგია და ამიტომ ეწოდება სურია-ნადი. ნიშნავს მოყვითალოს ან მოწითალოს.

ელენთა.

ვიშნუს დიდი მიმდევარი. დემონთა მეფის შვილი.

შექმნილ არსებათა მბრძანებელი.

ინტელექტი, სიბრძნე.

ინტელექტუალური მე.

ბუნება, მატერიალური სამყაროს ორიგინალური წყარო.

გულგრილობა, უგრძნობლობა.

სტანდარტი ან იდეალი; ავტორიტეტი.

სუნთქვა, რესპირაცია, სიცოცხლე, სასიცოცხლო ენერგია... ასევე აღნიშნავს სულს.

სასიცოცხლო ჰაერი, რომელიც მოიცავს მთელ ადამიანის სხეულს.

კიდევ ერთი სიტყვა წმინდა მარცვლისთვის აუმ.

სუნთქვის რიტმული კონტროლი. იოგას მეოთხე საფეხური.

მიძღვნა.

გაშლილი, გადაჭიმული.

ამოსუნთქვა.

თმის საწინააღმდეგოდ, ბუნებრივი რიგის საწინააღმდეგოდ.

გონების გაყვანა და ემანსიპაცია გრძნობების ბატონობისგან. იოგას მეხუთე საფეხური.

პირდაპირი მტკიცებულება.

სათნოება, დამსახურება, მართალი, სამართლიანი, კარგი.

ჩასუნთქვა.

სისრულე, სრულყოფილება.

აღმოსავლეთი. სხეულის წინა ნაწილი.

სხეულის წინა მხარის ინტენსიური გაჭიმვა.

ფეხი; ასევე წიგნის ნაწილი.

ფეხის ცერა თითი.

ლოტოსი.

ვიშნუს სახელი, რომელსაც თქმულების მიხედვით ჭიპიდან ლოტოსი ეზრდება.

პანდუს ხუთი ვაჟიდან ნებისმიერის სახელი, გმირები მაჰაბჰარატაში.

უმაღლესი საფეხური, უზენაესი მდგომარეობა, საბოლოო ნეტარება.

უზენაესი სული.

შიგნით მიმართული.

ვიშნუს მეექვსე განსახიერება.

კოჭი ან ძელი, რომელიც გამოიყენება კარიბჭის ჩასაკეტად.

მომხვეჭელობა, დაგროვება.

მთლიანი, სრული.

შემოტრიალება, ბრუნვა.

შემოტრიალებული, მობრუნებული.

ერთი მობრუნებული ფეხით.

მხარე, ფლანგი; ლატერალური.

ერთი ფეხით მობრუნებული გვერდულად.

მთა.

ქალღმერთი, შივას მეუღლე.

საწოლი, ტახტი.

სიყვარული, ვნება, ბრაზი.

მეფე, მმართველი.

მეფე მტრედი.

სამეფო გზა თვითრეალიზაციისკენ, გონების კონტროლის მეშვეობით.

უზენაეს უნივერსალურ სულთან ერთიანობის მიღწევა საკუთარი გონების მბრძანებლად გახდომით და მისი მტრების დამარცხებით (როგორიცაა ვნება, ბრაზი, სიხარბე, ილუზია, სიამაყე და ეჭვიანობა).

ის, ვინც სრულად ფლობს საკუთარ გონებას და თავს. ვინც დაიპყრო საკუთარი თავი.

სამეფო ბრძენი, ფილოსოფოსი მეფე.

მობილურობა ან აქტივობა; ბუნების სამი გუნადან (თვისებიდან ან შემადგენელი ნაწილიდან) ერთ-ერთი.

მობილურობის ან აქტივობის თვისება.

ეპოს რამაიანას გმირი. ვიშნუს მეშვიდე განსახიერება.

ცნობილი ეპოსი რამას გმირობების შესახებ. ბრძენი ვალმიკის ნაშრომი.

ლანკას დემონი მეფის სახელი, რომელმაც გაიტაცა რამას ცოლი, სიტა.

ამოსუნთქვა, ფილტვების დაცლა.

თესლი, სპერმა.

შთაგონებული ბრძენი.

სიტყვა გურუს მეორე მარცვალი, ნიშნავს სინათლეს.

ბრძენი.

მაძიებელი, ასპირანტი.

პრაქტიკა, ძიება.

პატანჯალის იოგა სუტრების მეორე ნაწილი, რომელიც ეხება საშუალებებს.

სულის ბუნებრივი მდგომარეობა სამადჰიში.

ათასფურცლიანი ლოტოსი თავის ტვინის ღრუში (გვირგვინის ჩაკრა).

საჰიტა ნიშნავს თანხლებულს, ან ერთად მყოფს. სუნთქვის განზრახ შეკავება.

საყრდენით.

იგივე, თანაბარი, სწორი.

უძრავად და სწორად დგომა.

თანაბარი მოძრაობა ჩასუნთქვის, ამოსუნთქვისა და სუნთქვის შეკავებისას პრანაიამაში.

მდგომარეობა, რომელშიც მაძიებელი ერთიანდება მედიტაციის ობიექტთან, სამყაროს მომცველ უზენაეს სულთან, სადაც არის გამოუთქმელი სიხარულისა და მშვიდობის განცდა.

პატანჯალის იოგა სუტრების პირველი ნაწილი, რომელიც ეხება სამადჰის მდგომარეობას.

ერთ-ერთი სასიცოცხლო ჰაერი, რომლის ფუნქციაც მონელების ხელშეწყობაა.

დაბადება. შამბჰუს ან შივას კუთვნილება.

შივას სახელი.

ეჭვი.

წარსულის მენტალური შთაბეჭდილება.

ერთგვარი ელექსირი ან სამკურნალო მცენარე, რომელიც თქმულების მიხედვით მიცვალებულს აცოცხლებს.

კმაყოფილება.

განგის შენაკადი. ასევე მეტყველებისა და სწავლის ქალღმერთის, ბრაჰმას მეუღლის სახელი.

ყველა, მთელი.

მთელი სხეული.

დაქშა პრაჯაპატის (Daksha Prajapati) ასული. მან თავი დაიწვა იმ შეურაცხყოფის გამო, რომელიც მამამისმა მის ქმარს, შივას, მიაყენა. მოგვიანებით იგი ჰიმალაის ასულად რეინკარნირდა (ხელახლა დაიბადა) და კვლავ მოიპოვა შივა ქმრად. იგი იყო კარტიკეიას (Kartikeya - ომის ღმერთი) და განაპატის (Ganapati - სწავლის, სიბრძნისა და იღბლის ღმერთი) დედა.

ყველაფრის მანათობელი, სუფთა და კარგი თვისება ბუნებაში.

სიკეთისა და სისუფთავის თვისება.

ხიდი.

ხიდის აგება. ასანას სახელი, რომელშიც სხეული თაღის ფორმას იღებს.

ბრძენი, წინასწარმეტყველი; დიდი სისუფთავის და სიწმინდის ნახევრად-ღვთაებრივი არსება.

ლომი.

რამას ცოლის სახელი, ეპოს რამაიანას გმირი.

ომის ღმერთის, კარტიკეიას სახელი.

მეხსიერება, კანონთა კოდექსი.

ის ვარ მე; გაუცნობიერებელი განმეორებადი ლოცვა.

ქურდობა, ძარცვა.

ადამიანი, რომლის სიბრძნეც მყარად არის დაფუძნებული და არ მერყეობს; ვისზეც არ მოქმედებს სიამოვნებისა და ტკივილის, მოგებისა და წაგების, სიხარულისა და მწუხარების, გამარჯვებისა და დამარცხების დუალურობა.

სტაბილურობა.

მოთენთილობა, სიზარმაცე.

მაიმუნების წინამძღოლი, რომელიც რამას დაეხმარა სიტას მოძებნაში.

ბედნიერება, აღფრთოვანება, სიხარული, სიამოვნება, კომფორტი.

კეთილგანწყობა.

მძინარე.

მზე.

მზის (სადინარის) გარღვევა; პრანაიამა, სადაც ჩასუნთქვა ხდება მარჯვენა ნესტოდან (პინგალა-ნადიდან), ხოლო ამოსუნთქვა მარცხენა ნესტოდან (იდა-ნადიდან).

ნერვული წნული ჭიპსა და გულს შორის.

მზის ნადი. პინგალა-ნადის სხვა სახელი.

მთავარი არხი, რომელიც მდებარეობს ხერხემლის შიგნით.

გონების მდგომარეობა უსიზმრო ძილში.

საკუთარი, თანდაყოლილი, სასიცოცხლო ძალა, სული, მე.

ნერვული წნული გენიტალიების ზემოთ.

საკუთარი თავის განათლება ღვთაებრივი ლიტერატურის შესწავლით.

ძაღლი.

გონების მდგომარეობა სიზმარში.

ჰათჰა-იოგა-პრადიპიკას ავტორი.

მთა.

სიბნელე ან უმეცრება.

სიბნელის ან უმეცრების თვისება.

გაჭიმვა, გახანგრძლივება.

შივას მძაფრი ცეკვა, სამყაროს განადგურების სიმბოლო.

წვა, კაშკაში, ტკივილის განცდა, სიცხით შთანთქმა.

მგზნებარე ძალისხმევა, რომელიც მოიცავს განწმენდას, თვითდისციპლინასა და ასკეტიზმს.

ომის ღმერთის, კარტიკეიას მიერ მოკლული დემონი.

შენ ხარ ის (Tat Tvam Asi). ადამიანის რეალური ბუნების გაცნობიერება ღვთიურის ნაწილად და საკუთარ თავში არსებული ღვთაებრიობის შეცნობა, რაც ადამიანის სულს ათავისუფლებს სხეულის, გონების, ინტელექტისა და ეგოს საზღვრებისგან (ბორკილებისგან).

ჭეშმარიტი ანუ პირველადი საწყისი, ელემენტი ან პირველადი სუბსტანცია. ადამიანის სულის ან მატერიალური სამყაროს რეალური ბუნება და უზენაესი სამყაროსეული სული (Brahman), რომელიც მსჭვალავს მთელ სამყაროს.

ჭეშმარიტი პრინციპის ცოდნა.

ბრწყინვალება, დიდებულება.

სიტყვა ჰათჰას (hatha) მეორე მარცვალი. პირველი მარცვალი - ჰა (ha) - აღნიშნავს მზეს, ხოლო მეორე მარცვალი - თჰა (tha) - აღნიშნავს მთვარეს. სწორედ ამ ორის გაერთიანება არის ჰათჰა-იოგა.

ჰორიზონტალური, ირიბი, განივი, უკუღმა და თავდაყირა.

ციცინათელა.

ბალანსი, სასწორი.

სამი.

სამი კიდური (ნაწილი).

სამკუთხედი.

ვიშნუს მეხუთე განსახიერება. რომელმაც თავისი სამი ნაბიჯით შეავსო დედამიწა, ზეცა და ქვესკნელი.

წყურვილი, ლტოლვა, სურვილი.

სულის მეოთხე მდგომარეობა, რომელიც აერთიანებს და ამავდროულად სცილდება დანარჩენ სამ მდგომარეობას - ღვიძილს, სიზმრისეულ ძილსა და ღრმა ძილს. ეს არის სამადჰის (samadhi) მდგომარეობა.

ორივე.

ერთ-ერთი სასიცოცხლო ქარი (ჰაერი), რომელიც მსჭვალავს ადამიანის სხეულს და მას სასიცოცხლო ენერგიით ავსებს. იგი მკერდის (გულმკერდის) ღრუში იმყოფება და აკონტროლებს ჰაერისა და საკვების მიღებას.

ბორკილი ან კავშირი (საკეტი). ამ დროს დიაფრაგმა მაღლა, გულმკერდის ღრუსკენ იწევა, ხოლო მუცლის ღრუს ორგანოები ხერხემლისკენ არის მიზიდული. უდიანა-ბანდჰას მეშვეობით, დიადი ფრინველი - პრანა (სიცოცხლე) - იძულებულია, სუშუმნა-ნადის (Susumna-nadi) გავლით მაღლა აფრინდეს.

საზარელი, ძლიერი, კეთილშობილი.

პრანაიამას ტიპი, სადაც ფილტვები სრულად ფართოვდება.

დიდი ტალღა ან ზვირთი.

ქალღმერთ პარვატის სხვა სახელი.

სამადჰის მდგომარეობა.

სიტყვა ნაწარმოებია პრეფიქსებისგან upa (ახლოს) და ni (დაბლა), რასაც ემატება ფუძე sad (ჯდომა). ის ნიშნავს გურუსთან (მოძღვართან) ახლოს დაჯდომას სულიერი დარიგების მისაღებად. უპანიშადები წარმოადგენს ვედების - ინდუისტების უძველესი წმინდა ლიტერატურის - ფილოსოფიურ ნაწილს, რომელიც ეხება ადამიანისა და სამყაროს ბუნებას, ასევე ინდივიდუალური სულის (თვითობის) კავშირს სამყაროსეულ სულთან.

მჯდომარე.

უპეკშა (Upeksa) არ არის მხოლოდ ზიზღის გრძნობა იმ ადამიანის მიმართ, რომელიც მანკიერებამ სძლია, ან მისდამი გულგრილობისა და აღმატებულობის განცდა. ეს არის ასევე საკუთარი თავის გამოცდა იმის დასადგენად, თუ როგორ მოიქცეოდი შენ მსგავს ვითარებაში; ასევე იმის გაცნობიერება, თუ რამდენად ხარ თავად პასუხისმგებელი დაცემული ადამიანის მდგომარეობაზე, რათა დაეხმარო მას სწორი გზის პოვნაში.

აწეული, ზევით მიმართული.

სახით ზემოთ.

ადამიანი, რომელიც მუდმივ ცელიბატში ცხოვრობს. ის, ვინც თავისი სექსუალური სურვილების სუბლიმირება მოახერხა.

აქლემი.

ნაწილაკი, რომელიც აღნიშნავს ინტენსივობას.

ძლიერი, მძვინვარე.

ინტენსიური გაჭიმვა.

აწეული, გაშლილი, გადაჭიმული.

მეომართა კლასის წარმომადგენელი.

ყურადღებაგაფანტული, უგულებელყოფილი.

ბრძენ ვიშვამიტრას და ნიმფა მენაკას ქალიშვილი. კალიდასას ამავე სახელწოდების პიესის გმირი.

კალია.

შივას სახელი.

ექვსი.

ადვაიტას დოქტრინის ცნობილი მასწავლებელი.

სიტყვასიტყვით: ექვსპირიანი. ომის ღმერთის, კარტიკეიას სხვა სახელი.

ჩამკეტი პოზა, სადაც თავის ხვრელები დახურულია და გონება მიმართულია შიგნით, რათა ავარჯიშოს იგი მედიტაციისთვის.

სისუფთავე, სიწმინდე.

გვამი, მკვდარი სხეული.

საწოლი, ტახტი.

განთქმული გველი, რომელსაც, გადმოცემის თანახმად, ათასი თავი აქვს. იგი გამოსახულია როგორც ვიშნუს სარეცელი, რომელიც კოსმიურ ოკეანეში დაცურავს, ან როგორც სამყაროს საყრდენი, რომელსაც თავისი კაპიუშონებით (გაშლილი თავებით) აკავებს. შეშას სხვა სახელებია ანანტა (Ananta) და ვასუკი (Vasuki).

მილისებრი ორგანო სხეულში. იხილეთ ნადი.

თავი.

მოსწავლე, მოწაფე.

გრილი, ცივი.

პრანაიამას ტიპები, რომლებიც აგრილებენ სისტემას.

ინდუისტური სამების მესამე ღმერთი, რომელსაც განადგურების ამოცანა აკისრია.

კლასიკური სახელმძღვანელო ჰათჰა-იოგაზე.

გაწმენდა, გასუფთავება.

ტანჯვა, დისტრესი, წუხილი, მწუხარება.

რწმენა, ნდობა.

გონება სიცარიელის (შუნია) მდგომარეობაშია და მაინც არ არის ცარიელი (აშუნია).

შთაგონება, ჩასუნთქვა.

ქშენა და ოხვრა.

სიტყვასიტყვით, ბორბალი ან წრე. ენერგიის (პრანას) შეერთების ცენტრები ადამიანის სხეულში, რომლებიც არეგულირებენ სხეულის მექანიზმს (მაგ. მულადჰარა, აჯნა და სხვ.). ითვლება, რომ ადამიანის სხეულში ენერგია მიედინება სამ ძირითად არხში, ესენია - სუშუმნა, პინგალა და იდა. სუშუმნა მდებარეობს ზურგის ტვინში, ხოლო პინგალა და იდა იწყება მარჯვენა და მარცხენა ნესტოებში, ადიან ზემოთ კეფაზე და ეშვებიან ხერხემლის ფუძეში. ეს ორი ნადი უერთდება ერთმანეთს და სუშუმნას. ამ შეერთების ადგილებს ეწოდება ჩაკრები. ისინი არეგულირებენ ორგანიზმის ფუნქციონირებას. მნიშვნელოვანი ჩაკრები - მულადჰარა მდებარეობს ქვემოთ, მენჯის ღრუში, სვადჰისტანა - სასქესო ორგანოების თავზე, მანიპურა - ჭიპთან, მანასი (გონება) და სურია (მზე) განლაგებულია ჭიპსა და გულს შორის, ანაჰატა - გულის არეში, ვიშუდჰა - ყელში, აჯნა - წარბებს შორის, საჰასრარა, იგივე ათასფურცლიანი ლოტოსი, - თავის ტვინში, ლალატა - შუბლის ზედა მხარეს.

პოზა, სადაც ყველა ჩაკრა ვარჯიშდება.

მთვარე.

რიცხვი ოთხი.

პილიგრიმობის ადგილი სამხრეთ ინდოეთში; ღმერთის სახელი, რომლის ცნობიერება ყველაფერს მოიცავს.

გონება თავისი კოლექტიური გაგებით მოიცავს სამ კატეგორიას: გონებას ყურადღების, გადარჩევის და უარყოფის უნარით, ჭკუას, რომელიც განსაზღვრავს და ადგენს განსხვავებას საგნებს შორის და ეგოს - მე - აქტორს.

ყურადღების გაფანტვა, დაბნეულობა.

გონების რყევები ან მენტალური მდგომარეობა.

გონების მდგომარეობის სრული გაცნობიერებულობა (სიფხიზლე).

ჯალანდჰარა არის პოზა, სადაც კისერი და ყელი იკუმშება და ნიკაპი ეყრდნობა ლავიწის ძვლებს შორის არსებულ ღრმულს, მკერდის ძვლის ზემოთ.

განგის შენაკადი.

ვიდეჰას ან მითილას ცნობილი ფილოსოფოსი მეფე.

მუხლი.

განმეორებადი ლოცვა.

მუცელი, კუჭი.

დაპყრობა, გამარჯვება. ასევე ნიშნავს კონტროლს, ოსტატობას.

ცოცხალი არსება, ქმნილება.

სიცოცხლე.

ადამიანი, რომელიც სიცოცხლეშივე გათავისუფლდა უზენაესი სულის ჭეშმარიტი ცოდნით.

გათავისუფლებული მდგომარეობა.

ინდივიდუალური ან პერსონალური სული.

წმინდა ცოდნა, რომელიც მიღებულია რელიგიისა და ფილოსოფიის უმაღლეს ჭეშმარიტებებზე მედიტაციით და რომელიც ასწავლის ადამიანს საკუთარი ბუნების გაგებას.

ცოდნის გზა, რომლითაც ადამიანი პოულობს რეალიზაციას.

ხელის ჟესტი, სადაც საჩვენებელი თითის წვერი ეხება ცერა თითის წვერს, ხოლო დანარჩენი სამი თითი გაშლილია. ეს ჟესტი ცოდნის სიმბოლოა. საჩვენებელი თითი ინდივიდუალური სულის სიმბოლოა, ცერა თითი აღნიშნავს უზენაეს უნივერსალურ სულს, ხოლო მათი შეერთება — ჭეშმარიტ ცოდნას.

სმენა, შეხება, მხედველობა, გემო და ყნოსვა.

ასანა, რომელშიც მუცელი წინ და უკან მოძრაობს.

სიტყვა „ჰათჰას“ პირველი მარცვალი, სადაც „ჰა“ ნიშნავს მზეს, ხოლო „თჰა“ — მთვარეს. ჰათჰა-იოგას მიზანია ადამიანის სისტემაში მზისა და მთვარის ენერგიების ნაკადის დაბალანსება.

გუთანი.

გედი.

'მე ვარ ის, უნივერსალური სული', გაუცნობიერებელი განმეორებადი ლოცვა, რომელიც მიმდინარეობს ყოველი ამოსუნთქვისას ყველა ცოცხალ არსებაში მთელი ცხოვრების განმავლობაში.

მაიმუნების ძლიერი წინამძღოლი, ექსტრაორდინალური ძალითა და სიმამაცით, რომლის გმირობებიც აღწერილია ეპოსში „რამაიანა“. ის იყო ანჯანას და ქარის ღმერთის, ვაიუს შვილი.

ხელი.

ძალა. სიტყვა „ჰათჰა“ ზმნიზედად გამოიყენება და ნიშნავს „ძალით“ ან „ნების საწინააღმდეგოდ“.

ჰათჰა-იოგას მეცნიერება.

ჰათჰა-იოგას ასე ეწოდება, რადგან ის მოითხოვს მკაცრ დისციპლინას უზენაესთან კავშირის საპოვნელად. რეალიზაციის გზა მკაცრი დისციპლინით.

სვატმარამას მიერ დაწერილი ცნობილი სახელმძღვანელო ჰათჰა-იოგაზე.

ყინულისა და თოვლის სამყოფელი. მთათა სისტემა ინდოეთის ჩრდილოეთ საზღვრებზე.

ძალადობა, მკვლელობა.

ცნობილი დემონთა მეფე, რომელიც ვიშნუმ მოკლა თავისი ერთგული მიმდევრის, პრაჰლადას გადასარჩენად.