იოგას სუნთქვითი ვარჯიშები
იოგას სუნთქვითი ვარჯიშები
იოგას სუნთქვითი ვარჯიშები - პრანაიამა
პრანა და პრანაიამა
- პრანას ახსნა ისეთივე რთულია, როგორც ღმერთის. პრანა არის ენერგია, რომელსაც სამყარო ყველა დონეზე ატარებს. ეს არის ფიზიკური, მენტალური, ინტელექტუალური, სექსუალური, სულიერი და კოსმოსური ენერგია. ყველა ვიბრირებადი ენერგია არის პრანა. ყველა ფიზიკური ენერგია, როგორიცაა სითბო, სინათლე, გრავიტაცია, მაგნეტიზმი და ელექტრობა, ასევე არის პრანა. ეს არის დაფარული ან პოტენციური ენერგია ყველა არსებაში, რომელიც სრულად ვლინდება საფრთხის დროს. ის არის ყველა აქტივობის მთავარი მამოძრავებელი. ეს არის ენერგია, რომელიც ქმნის, იცავს და ანადგურებს. ძლიერება, ძალა, სიცოცხლისუნარიანობა, სიცოცხლე და სული ეს ყველა არის პრანის ფორმები.
- უპირანიშადების მიხედვით, პრანა სიცოცხლისა და ცნობიერების პრინციპია. იგი გაიგივებულია ნამდვილ მესთან (ათმა). პრანა არის ყველა არსების სიცოცხლის სუნთქვა სამყაროში. ისინი მისგან იბადებიან და მასით ცხოვრობენ, ხოლო როცა კვდებიან, მათი ინდივიდუალური სუნთქვა ერთიანდება კოსმიურ სუნთქვაში. პრანა არის სიცოცხლის ბორბლის ღერძი. ყველაფერი მასში დგას. ის ავსებს სიცოცხლის მომცემ მზეს, ღრუბლებს, ქარებს (ვაიუ), მიწას (ფრთჰვი) და ყველა მატერიალურ ფორმას. ის არის ყოფნა (სატი) და არ ყოფნა (ასატი). ის არის ყველა ცოდნის წყარო. ის არის კოსმიური პიროვნება (პურუშა) სამხიას ფილოსოფიაში. ამიტომ იოგი თავშესაფარს პოულობს პრანაში.
- პრანას ხშირად თარგმნიან როგორც სუნთქვას, მაგრამ ეს მხოლოდ მისი ერთ-ერთი გამოვლინებაა ადამიანის სხეულში. თუ სუნთქვა ჩერდება, სიცოცხლეც წყდება. ძველმა ინდოელმა ბრძენებმა იცოდნენ, რომ სხეულის ყველა ფუნქციას ასრულებს ხუთი სახის სასიცოცხლო ენერგია (პრანა-ვაიუ). ესენია: პრანა (აქ ზოგადი ტერმინი კონკრეტულის აღსანიშნავად გამოიყენება), აპანა, სამანა, უდანა და ვიანა. ისინი ერთი სასიცოცხლო კოსმიური ძალის (სასიცოცხლო ქარი) კონკრეტული ასპექტებია, რომელიც ყველა არსებაში არსებობის საწყისი პრინციპია. ღმერთი ერთია, მაგრამ ბრძენნი მას სხვადასხვა სახელით მოიხსენიებენ, ასეა პრანაც.
- პრანა მოძრაობს გულმკერდის არეში და აკონტროლებს სუნთქვას. ის იწოვს ატმოსფერულ სასიცოცხლო ენერგიას. აპანა მოძრაობს მუცლის ქვედა ნაწილში და აკონტროლებს შარდის, სპერმისა და განავლის გამოყოფას. სამანა აღვიძებს კუჭის ცეცხლს, ხელს უწყობს მონელებას და აბალანსებს მუცლის ორგანოების ფუნქციონირებას. ის აერთიანებს ადამიანის მთელ უხეშ სხეულს. უდანა, რომელიც ყელის (ფარინგსი და ლარინგსი) გავლით მოქმედებს, აკონტროლებს ხმოვან იოგებს და უზრუნველყოფს ჰაერისა და საკვების მიღებას. ვიანა ავსებს მთელ სხეულს, ანაწილებს საკვებისა და სუნთქვისგან მიღებულ ენერგიას არტერიებში, ვენებსა და ნერვებში.
- პრანაიამაში პრანა-ვაიუ აქტიურდება ჩასუნთქვისას, ხოლო აპანა-ვაიუ – ამოსუნთქვისას. უდანა ენერგიას ქვედა ხერხემლიდან ტვინისკენ ატარებს. ვიანა აუცილებელია პრანასა და აპანას ფუნქციონირებისთვის, რადგან სწორედ ის წარმოადგენს მათ შორის ენერგიის გადაცემის საშუალებას.
- არსებობს ხუთი დამხმარე განყოფილებაც, რომლებიც ცნობილია როგორც უპაპრანები ან უპავაიუები: ნაგა, კურმა, კრიკარა, დევდატა და დანანჯაია. ნაგა მუცლის წნევას აშორებს ღეჭვის (რეჩინის) საშუალებით. კურმა აკონტროლებს ქუთუთოების მოძრაობას, რათა თვალებში უცხო ნივთიერებები არ მოხვდეს; ასევე აკონტროლებს გუგის ზომას და არეგულირებს სინათლის ინტენსივობას მხედველობისთვის. კრიკარა ხელს უშლის ნივთიერებების ცხვირის არხებში ან ყელში მოხვედრას, რის გამოც ადამიანი ახველებს ან აცემინებს. დევდატა იწვევს მთქნარებას და ძილს. დანანჯაია წარმოქმნის ლორწოს, კვებავს სხეულს და სიკვდილის შემდეგაც კი რჩება სხეულში, ზოგჯერ კი გვამს აფუებს კიდეც.
- აიურვედას მიხედვით, ვატა, რომელიც სამ დოშათაგან (სხეულის ძირითად სითხეთაგან) ერთ-ერთია, პრანას სხვა სახელია. ჩარაკა სამჰიტა ვატას ფუნქციებს ზუსტად ისე განმარტავს, როგორც იოგას ტექსტები – პრანას. პრანას მოქმედების ერთადერთი შესამჩნევი გამოვლინება არის ფილტვების მოძრაობა, რომელსაც შიდა ენერგია ამოძრავებს და სუნთქვას იწვევს.
ჩიტა და პრანა
- ჩიტა და პრანა მუდმივად ურთიერთკავშირში არიან. სადაც ჩიტაა, იქაა პრანაც და სადაც პრანაა, იქაა ჩიტაც. ჩიტა ჰგავს ტრანსპორტს, რომელსაც ორი ძლიერი ძალა ამოძრავებს – პრანა და ვასანა (სურვილები). ის იმ მიმართულებით მოძრაობს, რომელი ძალაც უფრო ძლიერია. როგორც ბურთი, რომელსაც ძირს დაარტყამ, უკან ამოხტება, ასევე სადჰაკაც მოძრაობს პრანისა და ჩიტას მოძრაობის მიხედვით. თუ სუნთქვა (პრანა) დომინირებს, მაშინ სურვილები კონტროლდება, გრძნობები მოთოკილია და გონება მშვიდდება. თუ სურვილის ძალა ჭარბობს, სუნთქვა არათანაბარი ხდება და გონება აღელვებულია.
- ჰათჰა იოგა პრადიპიკას მესამე თავში სვატმარამა ამბობს, რომ სანამ სუნთქვა და პრანა მშვიდია, ჩიტაც მყარია და სემენის (შუკრა) გამოყოფა შეუძლებელია. დროთა განმავლობაში სადჰაკას გაზრდილი ენერგია უფრო მაღალ და კეთილშობილ მიზნებს ეძღვნება. ის აღწევს ურდჰვა-რეტასის მდგომარეობას (ურდჰვა – ზევით, რეტას – სემენი), ანუ ის, ვინც სექსუალური ენერგია და ჩიტა გააერთიანა სუფთა ცნობიერებაში.
პრანაიამა
- “პრანა” ნიშნავს სუნთქვას, რესპირაციას, სიცოცხლეს, სიცოცხლისუნარიანობას, ენერგიას ან ძალას. მრავლობითში გამოყენებისას აღნიშნავს სასიცოცხლო სუნთქვებს ან ენერგიის ნაკადებს (პრანა-ვაიუები). “აიამა” ნიშნავს გაწელვას, გაფართოებას, გაზრდას, სიგრძეს, სიგანეს, რეგულირებას, გახანგრძლივებას, შეზღუდვას ან კონტროლს. შესაბამისად, “პრანაიამა” ნიშნავს სუნთქვის გახანგრძლივებას და მის შეზღუდვას. შივა სამჰიტა მას ასე უწოდებს…
ვაიუ სადჰანა (ვაიუ = სუნთქვა; სადჰანა = პრაქტიკა, ძიება). პატანჯალი თავის იოგას სუტრებში (თავი 2, სუტრები 49-51) პრანაიამას აღწერს როგორც სუნთქვის კონტროლირებულ შესუნთქვასა და ამოსუნთქვას მყარად დამყარებულ პოზაში.
- პრანაიამა ხელოვნებაა და მას აქვს ტექნიკები, რომლებიც სუნთქვის ორგანოებს განზრახ, რიტმულად და ინტენსიურად ამოძრავებს და აფართოებს. იგი შედგება ხანგრძლივი, უწყვეტი და ფაქიზი ჩასუნთქვის (პურაკა), ამოსუნთქვის (რეჩაკა) და სუნთქვის შეკავების (კუმბჰაკა) ნაკადისგან. პურაკა სისტემას ასტიმულირებს; რეჩაკა გამოყოფს დაბინძურებულ ჰაერსა და ტოქსინებს; კუმბჰაკა კი ენერგიას მთელ სხეულში ანაწილებს. მოძრაობები მოიცავს ფილტვებისა და ნეკნების ჰორიზონტალურ გაფართოებას (დაირღია), ვერტიკალურ აწევას (აროჰა) და წრიულ გაფართოებას (ვისალატა). პრანაიამას პროცესები და ტექნიკები დეტალურად არის ახსნილი შემდეგ თავებში.
ეს დისციპლინირებული სუნთქვა გონების კონცენტრაციას უწყობს ხელს და სადჰაკას ჯანმრთელობისა და დღეგრძელობის მიღწევის საშუალებას აძლევს.
- პრანაიამა არ არის უბრალოდ ავტომატური, ჩვეული სუნთქვა, რომელიც სხეულსა და სულს ერთად ამყოფებს. მისი დისციპლინირებული ტექნიკებით ჟანგბადის უხვი მიღების შედეგად სადჰაკას სხეულში ნაზი ქიმიური ცვლილებები ხდება. ასანების პრაქტიკა ხსნის ბარიერებს, რომლებიც პრანას ნაკადის მოძრაობას აფერხებს, ხოლო პრანაიამას პრაქტიკა ამ ნაკადს მთელ სხეულში არეგულირებს. იგი ასევე არეგულირებს სადჰაკას ყველა ფიქრს, სურვილსა და მოქმედებას, ანიჭებს წონასწორობას და იმ ძლიერ ნებისყოფას, რომელიც აუცილებელია საკუთარი თავის ოსტატად ჩამოყალიბებისთვის.
პოსტები
სომატოტროპინი
ადამიანის ზრდის ჰორმონი, ასევე ცნობილი როგორც HGH და სომატოტროპინი, არის ბუნებრივი ჰორმონი, რომელსაც თქვენი ჰიპოფიზის ჯირკვალი გამოიმუშავებს და გამოყოფს. იგი მოქმედებს სხეულის მრავალ ნაწილზე და ბავშვებში ხელს უწყობს ზრდას. მას…
ანაბოლიზმი და კატაბოლიზმი
შეიძლება „ანაბოლიზმი“ და „კატაბოლიზმი“ თქვენი შვილის საყვარელი სატელევიზიო შოუს სუპერგმირების სახელებს ჰგავდეს, მაგრამ რეალურად ეს ტერმინები სამედიცინო სფეროდან მომდინარეობს. ექიმები, დიეტოლოგები, ჯანმრთელობის მწვრთნელები და ბოდიბილდერები ამ ორი ფუნქციის ცოდნას იყენებენ…
ლუციდური სიზმრების სამყარო ნაწილი 9
თავად ნელი ძილი სამ ქვესტადიად იყოფა. პირველი სტადია არის გარდამავალი მდგომარეობა პასიურ სიფხიზლესა და მსუბუქ ძილს შორის, ახასიათებს თვალების ნელი მოძრაობა და ცხადი, ნაწყვეტ-ნაწყვეტი ხილვები, რომლებსაც ჰიპნაგოგიკური (ბერძნულად „სიზმრებში გადამყვანი“)…
იოგას ნათელქმნა ნაწილი 8 – Light on Yoga
ნიამა არის ქცევის წესები, რომლებიც ეხება ინდივიდუალურ დისციპლინას, მაშინ როცა იამა უნივერსალურია თავისი გამოყენებით. პატანჯალის მიერ ჩამოთვლილი ხუთი ნიამაა: შაუჩა (სიწმინდე), სანტოშა (კმაყოფილება), ტაპასი (გზნება ან ასკეტიზმი), სვადჰიაია (საკუთარი თავის/მეს…
იოგას ნათელქმნა ნაწილი 7 – Light on Yoga
პატანჯალის იოგა სუტრები ოთხ თავად ანუ პადად იყოფა. პირველი ეხება სამადჰის, მეორე — იოგას მიღწევის საშუალებებს (სადჰანას), მესამეში ჩამოთვლილია ძალები (ვიბჰუტი), რომლებსაც იოგი თავისი ძიების გზაზე ხვდება, ხოლო მეოთხე ეხება…
ლუციდური სიზმრების სამყარო ნაწილი 8
როდესაც ფხიზლობთ და დაკავებული ხართ რაიმე აქტივობით (სეირნობა, კითხვა და ა.შ) თქვენი ტვინი გადაამუშავებს გარე სამყაროდან მიღებულ სენსორულ ინფორმაციას, რომელიც თქვენს მეხსიერებასთან ერთად ქმნის ნედლეულს სამყაროს მოდელირებისთვის. სიფხიზლისა და აქტიურობის…
იოგას ნათელქმნა ნაწილი 6 – Light on Yoga
იოგას ყველა მნიშვნელოვანი ტექსტი უდიდეს ყურადღებას უთმობს სადჰანას ან აბჰიასას (მუდმივ პრაქტიკას). სადჰანა არ არის იოგას ტექსტების მხოლოდ თეორიული შესწავლა; ეს სულიერი ძალისხმევაა. ზეთის მისაღებად აუცილებელია ზეთოვანი თესლის დაწნეხვა. შეშა…
ახალბედა ვეგეტარიანელების 10 შეცდომა
მრავალმა ადამიანმა სხვადასხვა მიზეზის გამო გადაწყვიტა შეეწყვიტა ხორცის ჭამა და გამხდარიყვნენ ვეგეტარიანელები, მაგრამ ამა თუ იმ მიზეზის გამო მალევე შეწყვიტეს ვეგეტარიანული კვება და დაუბრუნდნენ მანამდე უკვე ნაცნობ საკვებს.რა განაპირობებს ამას? სად…
ჰიპომაგნემია
ჰიპომაგნემია, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც მაგნიუმის დეფიციტი, ხდება მაშინ, როდესაც თქვენს სისხლში მაგნიუმის დონე ნორმაზე დაბალია. ის შეიძლება იყოს მსუბუქი ან მძიმე.მაგნიუმი არის ელექტროლიტი, რომელიც წარმოადგენს მთავარ კომპონენტს მრავალი ორგანიზმის…
ლუციდური სიზმრების სამყარო ნაწილი 7
ადამიანებს ყოველთვის უჩნდებოდათ კითხვები ძილის საჭიროებასთან დაკავშირებით. მართლაც რატომ ვთიშავთ საკუთარ თავს დღე-ღამეში რვა საათით? ყველაზე შესაბამისი პასუხია – გონებისა და სხეულის დასასვენებლად და კიდევ სიბნელის საათებში საფრთხისგან თავდასაცავად. მაგრამ…
იოგას ნათელქმნა ნაწილი 5 – Light on Yoga
„შივა სამჰიტა“ სულიერ მაძიებლებს ოთხ ტიპად ყოფს: 1) მრდუ — სუსტი, 2) მადიამა — საშუალო, 3) ადჰიმატრა — მაღალი და 4) ადჰიმატრატამა — უმაღლესი. ამ უკანასკნელს, ყველაზე მაღალ საფეხურზე მდგომს,…
ლუციდური სიზმრების სამყარო ნაწილი 6
ბევრი ადამიანი ხედავს ლუციდურ სიზმარს მას შემდეგ რაც პირველად კითხულობს ან ისმენს მასზე. ეს რაღაცით ახალბედას იღბალს ჰგავს; მათ ეუბნებიან რომ ამის გაკეთება შესაძლებელია და ისინიც აკეთებენ. შედეგად ამ წიგნის…
იოგას ნათელქმნა ნაწილი 4 – Light on Yoga
გაფანტულობა და დაბრკოლებები, რომლებიც ხელს უშლის მაძიებელს იოგას პრაქტიკაში, არის:ვიადი – ავადმყოფობა, რომელიც არღვევს ფიზიკურ წონასწორობასსტიანა – მოდუნება ან გონების შენელებასამშაია – ეჭვი ან გადაუწყვეტლობაპრამადა – გულგრილობა ან უგრძნობლობაალასია –…
ლუციდური სიზმრების სამყარო ნაწილი 5
როგორ უკავშირდება თქვენი ღვიძილის მდგომარეობის განახლებული და გამდიდრებული ცნობიერება თქვენს ლუციდური სიზმრების გამოცდილებას? მრავალი დაკვირვება რეალურ სამყაროზე შეიძლება სიზმარხილვებს მივაკუთვნოთ. თქვენი შეგრძნებები სიზმარშიც შეიძლება ისეთივე მრავალფეროვანი იყოს როგორც ცხადში. თქვენ…
ლუციდური სიზმრების სამყარო ნაწილი 4
თუ აქამდე ლუციდური სიზმრის გამოცდილება არ გქონიათ თქვენთვის ძნელი წარმოსადგენი იქნება თუ რა არის ეს. მიუხედავად იმისა რომ აუცილებელია გამოსცადოთ რომ გაიგოთ სინამდვილეში რა არის ეს, ვისაც უცდია იცის. მაინც…
იოგას ნათელქმნა ნაწილი 3 – Light on Yoga
იოგა სუტრებში პატანჯალი ასახელებს ჩიტა ვრტის ხუთ კატეგორიას, რომლებიც იწვევს სიამოვნებასა და ტკივილს. ესენია:პრამანა (სტანდარტი ან იდეალი) – რითაც გონება ზომავს ან ცნობს საგნებსა და ღირებულებებს, რასაც ადამიანები იღებენ (ა)…
იოგას სახეობები
იოგის უძველესი სისტემა, რომლსაც ფესვები ინდურ ფილოსოფიასა და ტრადიციაში მყარად აქვს გადგმული, ერთიან მიზანს — მოქშას, ანუ სულიერ გათავისუფლებას — ემსახურება. იგი ადამიანის ბუნების მრავალფეროვნებას აღიარებს და მას ოთხ ძირითად…
იოგას ნათელქმნა ნაწილი 2 – Light on Yoga
სწორი საშუალებები ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც სასურველი მიზანი. პატანჯალი ჩამოთვლის ამ საშუალებებს, როგორც იოგას რვა შტოს ან ეტაპს სულის ძიებისათვის. ესენა: იამა (უნივერსალური მორალური მცნებები);
ნიამა (თვითგანწმენდვა დისციპლინით);
ასანა (პოზა);
პრანაიამა (სუნთქვის რითმული კონტროლი);
პრატიჰარა…
ლუციდური სიზმრების სამყარო ნაწილი 3
ამ თავში მიმოვიხილავთ წინამდებარე ნაშრომის ნაწილებს.თავი 2. “ლუციდური სიზმრებისთვის სასწავლებლად მომზადება” გვაწვდის ინფორმაციის აუცილებელ ნაწილს ძილის შესახებ და გვეხმარება დავძლიოთ ნებისმიერი რეზერვაცია რომელიც შეიძლება ლუციდური სიზმარხილვებისას გაჩნდეს და ხელი შეუშალოს…
იოგა ხერხემლის ჯანმრთელობისთვის
ჩვენი სხეულის მთავარი საყრდენი ხერხემალია, ამიტომ მისი სიჯანსაღე გადამწყვეტია ჩვენი ზოგადი კეთილდღეობისთვის. იოგა განიხილება, როგორც ეფექტური საშუალება ხერხემლის პრობლემების მართვისა და მათთან გასამკლავებლად. იოგის გარკვეული ასანები აძლიერებს ზურგის კუნთებს და…